BALKONDA KENDİR ÜRETİM!.. / ANI

MUSTAFA POLAT
______________________________________________

Taşköprü'de kendir üretimi önemli bir yer tutuyordu. O dönemde piyasaya urgan için satılanın dışında en büyük alıcı Seka Fabrikası'ydı. Kendiri saplı almıyordu fabrika. Kendir olgunlaştıktan sonra kökleri ile beraber çıkarılır. Demet demet toplanır. Kurutulur. Sonbaharda kendir havuzlarına atılır. Bir kaç gün bekler. İyice yumuşardı. Bütün maharet lifini koparmadan uzun bir elyaf elde etmekte. Halen aklıma geldikçe içim sızlar.

Kadınların havuz başlarında ıslak kendirleri kucaklayıp elyafını soymaları başlı başına ızdıraptı. Pek çok kadının romatizmalı olduğunu gözlerimle görürdüm. Bu elyaflar kurutulur. Demet veya balya haline getirilir. Kuru yerde muhafaza edilirdi satışı yapılana kadar...

Kendir ekilen köylerin sokakları soyulmuş kendirlerin sapları ile kaplı idi. Hele yazın Allah korusun küçük bir kıvılcım bütün köyün yanmasına sebep olurdu. Seka alacağı miktarı tespit ve ilan eder. Taşköprü kendir kooperatiflerinde de hareketlilik başlardı. Kim ne kadar kontenjan, yani kaç kilo elyaf teslim edecek. Genellikle bu kontenjanın büyük bir kısmını hatırlı kişilerin egemen olduğu kooperatifler alırdı. Onlar da köylerden daha ucuza elyaf alıp Sekaya teslim ederlerdi.

Bu durum canımı çok sıkıyordu. Bir tedbir düşünmek lazımdı.

Sonunda bürokratik kuralları uygulayarak sonuç almaya karar verdim.

Taşköprü merkezinde, köylerinde hangi köyde ne kadar kendir ekildiğini, bu ekimden takriben ne kadar elyaf elde edildiğini tespit etmek amacıyla köylerde envanter (sayım) yapılması için yazılı olarak valilikten izin alındı. Gerekli çalışmalar yapıldı. Her köyde tahminen elde edilecek elyaf miktarı listeler halinde valiliğe bildirildi. Gene Valinin yazılı izni ile her köyde elde edilen elyaf miktarına ve Seka'nın tahsis ve ilan ettiği kontenjan miktarına oranlayarak her köyün Seka'ya teslim miktarı belirledik.

Vakti günü gelince kendir kooperatifleri yetkilileri ve ilgili çiftçilerin katılımı ile vali yardımcısının başkanlığında Taşköprü merkezde bir toplantı yapıldı.

Miktarlar açıklandı. Olacakları önceden tahmin ettiğim için Germeçli Hasan Yılmaz ve etrafındaki yiğit çiftçilere olaya tepki vermemelerini olayı kendi usulüme göre halledeceğimi sıkı sıkı tembih etmiştim.

Şimdiye kadar aslan payı alan bazı şahısları temsilen konuşan yaşlı bir vatandaş, çok sinirlenmiş olacak ki sözlerin ucunu kaçırdı:


- Ne idüğü belirsiz bir Ziraat Mühendisi ilçemize geldi. Her şeyi alt üst etti..

Anlayacağınız ağzına geleni söyledi. Herkes sükûnetle dinledi. Sonunda ben söz aldım:

- Her ne yaptım ise Valinin yazılı izin ve emirleri ile yapıldı.


Valilik yazılarını okuduk. Sonunda herkesin şaşkın bakışları arasında beni aşağılayan konuşmacıya dönerek:


- Ben sürekli arayış içinde olan bir insanım.Ziraat Fakültesinde okuduğum kitaplar yazmıyor.Hocalarımız da anlatmadı.Demek ki Taşköprüde balkonda kendir üretme usulü icat edilmiş.. Konuşmacı büyüğümüz bilgilerini esirgemesin. Balkonda kendir yetiştirme usulünü anlatsın biz de öğrenelim, dedim.

Bir kısmı bozuldu. Bir kısmı bıyık altından güldü.

(...)